နရပတိစည်သူ

နရပတိစည်သူမင်း၏ လက်ထက်မှစ၍ ပုဂံခေတ်နှောင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၁၃၈ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး၊ ခမည်းတော်မှာ နရသူမင်းဖြစ်ကာ မယ်တော်မှာ မြောက်ပြင်သည် မိဖုရား ဖြစ်သည်။ နရပတိစည်သူသည် အေဒီ ၁၁၇၄ မှ ၁၂၁၁ ခုနှစ်အထိ ၃၇ နှစ်ကြာ နန်းစံခဲ့ရာ ပုဂံခေတ်တွင် နန်းသက်အရှည်ဆုံးမင်းများတွင် ပါဝင်သည်။

သူ၏နန်းတက်လာပုံမှာမူ အစ်ကိုတော် နရသိင်္ခနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အာဏာလုပွဲမှ အစပြုခဲ့သည်။ ရာဇဝင်ကျမ်းများအဆိုအရ ညီနောင်နှစ်ပါး၏ ပဋိပက္ခသည် "ဝေဠုဝတီ" မိဖုရားကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဝေဠုဝတီသည် နရပတိစည်သူ၏ ကြင်ရာတော်ဖြစ်သော်လည်း အစ်ကိုတော် နရသိင်္ခက မိဖုရားအဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နရပတိစည်သူက ကျွန်ယုံတော် အောင်စွာအား စေလွှတ်၍ အစ်ကိုတော်ကို လုပ်ကြံစေခဲ့သည်။ နရသိင်္ခ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နရပတိစည်သူ နန်းတက်ခဲ့သည်။

သူ၏လက်ထက်တွင် ပုဂံအင်ပါယာသည် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော သူ၏ကိုယ်ရံတော်တပ်မှာ နောင်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ရှေ့ပြေးပုံစံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ အထင်ရှားဆုံးသော သမိုင်းဝင်ဆောင်ရွက်ချက်မှာ သာသနာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်တွင် သီရိလင်္ကာမှ ပြန်လည်ကြွရောက်လာသော ရှင်ဥတ္တရာဇီဝနှင့် ရှင်ဆပဒတို့၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ အားကောင်းလာခဲ့သည်။ ယခင်က ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သော မရမ္မသံဃာအဖွဲ့နှင့် သီဟိုဠ်သံဃာအဖွဲ့ဟူ၍ ဂိုဏ်းကွဲပြားမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ၊ နရပတိစည်သူမင်းသည် သီဟိုဠ်သံဃာဂိုဏ်းကို ပိုမိုအားပေးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် သီရိလင်္ကာဗုဒ္ဓသာသနာ (မဟာဝိဟာရဂိုဏ်း) ၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ အားကောင်းလာခဲ့သည်။

နရပတိစည်သူမင်းသည် တည်ဆောက်ရေးဘုရင်တပါးလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ပုဂံခေတ်ဗိသုကာလက်ရာများ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ယခင်ခေတ်ဦးပိုင်းကဲ့သို့ အလင်းရောင်နည်းပြီး မှောင်မိုက်သော ဂူဘုရားများအစား၊ သူ၏လက်ထက်မှစ၍ ပြတင်းပေါက်များကို ကြီးမားစွာဖောက်လုပ်ပြီး အလင်းရောင်ပိုမိုရရှိသော နှစ်ထပ်ဂူဘုရားများကို တည်ဆောက်လာခဲ့သည်။ သူတည်ထားခဲ့သော အထင်ရှားဆုံးစေတီပုထိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

(၁) စူဠာမဏိ ဂူဘုရားကြီး - ၁၁၈၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤဘုရားမှာ နှစ်ထပ်ဂူဘုရားအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အောက်ထပ်နှင့် အထက်ထပ်တို့တွင် စင်္ကြံပတ်လမ်းများ ပါရှိကာ အလင်းရောင်ကောင်းစွာရရှိသည်။ အတွင်းပိုင်းရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီများမှာ အလွန်လှပသော်လည်း ယခုတွေ့မြင်ရသော ပန်းချီအများစုမှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ပြန်လည်ရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။

(၂) ဓမ္မရာဇက ဘုရား - ၁၁၉၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထူးခြားချက်မှာ ပန္နက်ပုံစံသည် ငါးမြှောင့်ပုံ (Pentagonal) ဖြစ်နေခြင်းပင်။ ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားလေးဆူနှင့် နောင်ပွင့်မည့် အရိမေတ္တယျဘုရားလောင်းကို ရည်စူး၍ မျက်နှာငါးဖက် ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

(၃) ကန်တော့ပလ္လင် ဘုရား - ဤဘုရားကို နရပတိစည်သူမင်း စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း သားတော် ထီးလိုမင်းလိုလက်ထက်တွင်မှ ပြီးစီးသည်ဟု သမိုင်းသုတေသီအများစုက ယူဆကြသည်။ အမည်၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်များကို ကန်တော့သောနေရာဟု ဆိုကြသည်။ ပုဂံရှိ အမြင့်ဆုံးဘုရားများတွင် တဆူအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

(၄) ကျောက်ဂူဥမင် - ညောင်ဦးမြို့အနီးတွင် ရှိပြီး ကျောက်တောင်ကမ်းပါးကို ထွင်း၍ ပြုလုပ်ထားသည်။ သီဟိုဠ်မှ ပြန်ကြွလာသော သံဃာတော်များ သီတင်းသုံးရန် လှူဒါန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုတေသီများက ခန့်မှန်းကြသည်။

နရပတိစည်သူမင်းသည် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတလျှောက် ခရီးထွက်လေ့ရှိပြီး မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအထိ တိုင်းခန်းလှည့်လည်ခဲ့သည်။ သူသည် ပုဂံခေတ်၏ ရွှေရောင်လွှမ်းသောကာလကို ဖန်တီးခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၂၁၁ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ မကွယ်လွန်မီ သားတော်ငါးပါးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သော ဇေယျသိင်္ခ (ထီးလိုမင်းလို) ကို ထီးနန်းလွှဲအပ်ခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များ၏အမြင်တွင်မူ နရပတိစည်သူသည် တိုင်းပြည်ကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းအောင် အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အဆောက်အအုံများဖြင့် ပုဂံ၏ဂုဏ်ကျက်သရေကို မြှင့်တင်ခဲ့သော အမြော်အမြင်ရှိသည့် ဧကရာဇ်တပါး ဖြစ်သည်။