စောဘဦးကြီး

စောဘဦးကြီးကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ ဘက်ရဲကျေးရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး၊ ဖခင်မှာ ကရင်သူကြီး ဦးသာမြတ်ဖြစ်ကာ မိခင်မှာ ဒေါ်နော်ကြည် ဖြစ်သည်။ သူသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော မြေပိုင်ရှင်မိသားစုမှ ပေါက်ဖွားလာသူ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့ စကောကရင်အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပညာတော်သင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် (Cambridge University) တွင် ဥပဒေပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဝတ်လုံတော်ရဘွဲ့ (Barrister-at-Law) ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံ၌ပင် အင်္ဂလိပ်အမျိုးသမီး ရီနေး (Renee Rose Kemp) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ သားသမီးနှစ်ဦး (မိုက်ကယ်နှင့် ဒိုင်ယာနာ) ထွန်းကားခဲ့သည်။

မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ရှေ့နေအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက နိုင်ငံရေးတွင် တက်ကြွစွာ မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ကရင်လူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် သူ၏နိုင်ငံရေးအခန်းကဏ္ဍမှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ကို တည်ထောင်ရာတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။

စောဘဦးကြီးသည် ဗြိတိသျှအစိုးရကို ယုံကြည်အားကိုးသူတဦးဖြစ်ပြီး၊ ကရင်လူမျိုးများအတွက် သီးခြားလွတ်လပ်သော ပြည်နယ် (Karen State) ရရှိရေးကို ဗြိတိသျှတို့က ကူညီမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လန်ဒန်သို့ သွားရောက်ပြီး ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် အက်တလီနှင့် တွေ့ဆုံကာ ကရင်ပြည်နယ်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ဗြိတိသျှအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံကို လွတ်လပ်ရေးပေးရာတွင် တိုင်းရင်းသားအားလုံးပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုပုံစံဖြင့်သာ ပေးလိုသဖြင့် စောဘဦးကြီး၏တောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ရာ သူသည် လက်ဗလာဖြင့်သာ ပြန်လာခဲ့ရသည်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင် စောဘဦးကြီးသည် သဘောထားတင်းမာခဲ့ပြီး ဖဆပလအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သူသည် "ကရင်တကျပ် ဗမာတကျပ်" ဟူသော မူကို ကိုင်စွဲခဲ့သည်၊ ယင်းမှာ ဗမာနှင့်တန်းတူအခွင့်အရေးနှင့် သီးခြားပြည်နယ်ရရှိရမည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ကရင်-ဗမာ ဆက်ဆံရေး တင်းမာလာခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အင်းစိန်တိုက်ပွဲမှအစပြု၍ ပြည်တွင်းစစ်မီး တောက်လောင်ခဲ့သည်။ စောဘဦးကြီးသည် KNU ၏ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ကရင်လက်နက်ကိုင်တပ် (KNDO) သည် ရန်ကုန်မြို့အနီးအထိ ခြိမ်းခြောက်နိုင်ခဲ့သည်။

စောဘဦးကြီးသည် ကရင်တော်လှန်ရေးအတွက် အောက်ပါမူ (၄) ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်-
(၁) ကရင်လက်နက် ကရင့်လက်ထဲတွင် ရှိရမည်။
(၂) ကရင်ကံကြမ္မာ ကရင်ဖန်တီးမည်။
(၃) ကရင်ပြည်နယ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ပြီးပြည့်စုံစေရမည်။
(၄) ကရင်ပြည်နယ်ကို မည်သည့်အခါမျှ လက်နက်ချမည် မဟုတ်။
ဤမူ ၄ ချက်သည် ယနေ့တိုင် KNU ၏ နိုင်ငံရေးလမ်းညွှန်ချက်အဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အစိုးရတပ်များက ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်လာသဖြင့် KNDO တပ်များ ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး စောဘဦးကြီးသည် ကရင်ပြည်နယ်နယ်စပ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထို့ကော်ကိုးရွာအနီး တဲတိုက်တခု၌ ပုန်းအောင်းနေစဉ် တပ်မတော် (ဗိုလ်မှူးစိန်လွင် ဦးဆောင်သောတပ်ဖွဲ့) ၏ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းနေသော နံနက်ခင်းတွင် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားပြီး စောဘဦးကြီး ကျဆုံးခဲ့သည်။ သူနှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်စိုင်းခေလည်း ကျဆုံးခဲ့သည်။

စောဘဦးကြီးကျဆုံးပြီးနောက် သူ၏ရုပ်အလောင်းကို အစိုးရက ရန်ကုန်သို့ သယ်ဆောင်သွားပြီး အာဇာနည်ဗိမာန်သဖွယ် ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် လျှို့ဝှက်စွာ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည် (သို့မဟုတ်) ပင်လယ်ထဲသို့ မျှောချခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ စောဘဦးကြီးသည် ကရင်လူမျိုးများအတွက် အသက်ပေးခဲ့သော အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်တဦးအဖြစ် ကရင်သမိုင်းတွင် ထာဝရတည်ရှိနေသည်။ သမိုင်းပညာရှင်များက သူ့ကို ရိုးသားပြီး သဘောထားကြီးသော်လည်း နိုင်ငံရေးကစားကွက်တွင် အားနည်းခဲ့သည့် လူကြီးလူကောင်းတဦးအဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။ သူ၏သေဆုံးမှုသည် ကရင်တော်လှန်ရေးကို အဆုံးမသတ်စေခဲ့သည့်အပြင်၊ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော် ရှည်ကြာမည့် ပြည်တွင်းစစ်ကို ဆက်လက်မွေးဖွားပေးခဲ့လေသည်။