Skip to main content

သခင်သန်းထွန်း

သခင်သန်းထွန်းကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ပျဉ်းမနားမြို့၊ ကန်တော်ရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ ဖခင်မှာ ဦးဘိုးမောင် (သစ်ကုန်သည်) ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ငွေနှစ်ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ပျဉ်းမနား အေဘီအမ် (ABM) ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ် (TTC) သို့ တက်ရောက်သည်။ ကျောင်းဆရာဖြစ်ပြီးနောက် ကန်တော်မင် ကျောင်းတွင် စာသင်သည်။ သူသည် စာဖတ်အားကောင်းပြီး နိုင်ငံရေးစာပေများကို လေ့လာသည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သခင်သန်းထွန်း ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်အသင်း တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို စတင်လေ့လာပြီး ယုံကြည်သက်ဝင်လာသည်။

၁၉၃၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CPB) ကို တည်ထောင်ရာတွင် အဓိက ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သည်။ သူသည် စည်းရုံးရေး အလွန်ကောင်းသည်။ အလုပ်သမားနှင့် လယ်သမားထုအတွင်း ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် သခင်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တော်လှန်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်ရာတွင် သခင်သန်းထွန်းသည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန်ထောင်၌ အကျဉ်းချခံရသည်။ ထောင်ထဲတွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒဆိုင်ရာ သင်တန်းများ ပို့ချသည်။

ဂျပန်ခေတ် ၁၉၄၂-၄၄ ကာလတွင် ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရ၌ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။ ဤရာထူးကို အသုံးပြု၍ နိုင်ငံအနှံ့ လယ်သမားထုကို စည်းရုံးသည်။ ဂျပန်တော်လှန်ရေး (ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး) အတွက် လျှို့ဝှက်မြေအောက် လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်သည်။ သူသည် ဖဆပလ (ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်) ၏ ပထမဆုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်သည်။ သူ့ကို "ဖဆပလ၏ ဦးနှောက်" ဟု တင်စားကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် သခင်သန်းထွန်းသည် ယောက်ဖတော်စပ်သည်။ (သခင်သန်းထွန်းသည် ဒေါ်ခင်ကြည်၏ အစ်မ ဒေါ်ခင်ကြီးနှင့် လက်ထပ်ထားသည်)။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးအရသာမက မိသားစုအရပါ ရင်းနှီးသည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် သခင်သန်းထွန်းနှင့် ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်များအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ စတင်လာသည်။ သူသည် လက်ဝဲအစွန်းရောက် လမ်းစဉ်ကို လိုလားသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုလမ်းစဉ် (နု-အက်တလီ စာချုပ်ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်းရေးလမ်းစဉ်) ကို သဘောမတူပေ။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွင်း ဂိုဏ်းကွဲသည်။ သခင်စိုးက အလံနီအဖြစ် ခွဲထွက်သွားသည်။ သခင်သန်းထွန်းက အလံဖြူ (ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ - BCP) ကို ဆက်လက်ဦးဆောင်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်မှ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။

၁၉၄၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ တောခိုသည်။ "လွတ်လပ်ရေး အတုအယောင်" ဟု ကြွေးကြော်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး စတင်သည်။ သခင်သန်းထွန်းသည် ပဲခူးရိုးမတွင် အခြေစိုက်သည်။ သူ့ကို "ဥက္ကဋ္ဌကြီး" ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူသည် စာပေ၊ ဂီတနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို မြတ်နိုးသူဖြစ်သော်လည်း ပါတီတွင်း အာဏာတည်ဆောက်ရာတွင် ရက်စက်ပြတ်သားသည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်ပြည် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး (Cultural Revolution) ၏ လွှမ်းမိုးမှု ရောက်ရှိလာသည်။ ပီကင်းပြန် ရဲဘော်များနှင့် ပေါင်းပြီး ပါတီတွင်း ဖြုတ်ထုတ်သတ် ပွဲများ ကျင်းပသည်။ ပါတီ၏ သမိုင်းဝင် ခေါင်းဆောင်များ (ရဲဘော်ဂိုရှယ်၊ ရဲဘော်ဌေး) ကို "ပြင်ဆင်ရေးသမား" ဟု စွပ်စွဲကာ ကွပ်မျက်လိုက်သည်။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများကိုလည်း သတ်ဖြတ်သည်။ ဤလုပ်ရပ်များသည် ပါတီကို ပြိုကွဲစေပြီး လူထုထောက်ခံမှု ကျဆင်းစေခဲ့သည်။

၁၉၆၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးရိုးမတောတွင်း တစ်နေရာ၌ လုပ်ကြံခံရသည်။ လုပ်ကြံသူမှာ သူ့တပည့်ရင်း ကျုံပျော်ကျော်မြ ဖြစ်သည်။ ကျော်မြသည် အစိုးရတပ်၏ သူလျှိုမဟုတ်ဘဲ ပါတီတွင်း ဖိနှိပ်မှုများကို ကြောက်ရွံ့၍ လုပ်ကြံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သခင်သန်းထွန်းသည် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် လဲကျနေစဉ် "ငါ့ကို မသတ်နဲ့၊ ငါမသေသေးဘူး" ဟု ပြောသွားသည်ဟု မှတ်တမ်းများက ဆိုသည်။ သူကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၅၇ နှစ်ဖြစ်သည်။

သခင်သန်းထွန်းသည် ထက်မြက်သော ခေါင်းဆောင်၊ အလုပ်ကြိုးစားသူ၊ စည်းရုံးရေး ကောင်းသူဖြစ်သော်လည်း အစွန်းရောက်ဝါဒနှင့် အာဏာရှင်ဆန်သော လုပ်ရပ်များကြောင့် သူတည်ထောင်ခဲ့သော ပါတီကို ကိုယ်တိုင် ပြန်ဖျက်ဆီးမိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သူ၏ နိဂုံးသည် မြန်မာ့လက်ဝဲနိုင်ငံရေး လောကအတွက် ကြီးမားသော သင်ခန်းစာတစ်ခု အဖြစ် ကျန်ရစ်သည်။

Comments

Popular posts from this blog

ဆရာယုဒသန် - ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်

  အဒိုနီရမ် ဂျပ်ဆင်ကို ၁၇၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ မော်လ်ဒန် (Malden) မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဖခင်မှာ ကွန်ဂရီဂေးရှင်းနယ် (Congregationalist) ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ဉာဏ်ပညာ ထူးချွန်သည်။ သုံးနှစ်သားအရွယ်တွင် စာဖတ်တတ်သည်။ ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဘရောင်း တက္ကသိုလ် (Brown University) သို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၈၀၇ ခုနှစ်တွင် အတန်းတွင် ပထမအဆင့်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ကောလိပ်ကျောင်းသားဘဝတွင် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျက်ကော့အိမ်းစ် (Jacob Eames) ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဘုရားမဲ့ဝါဒီ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် သူငယ်ချင်း သေဆုံးပြီးနောက် ဘာသာတရားကို ပြန်လည်သက်ဝင် ယုံကြည်လာသည်။ ၁၈၀၈ ခုနှစ်တွင် အန်ဒိုဗာ (Andover) ဓမ္မတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံခြား သာသနာပြုအဖွဲ့ (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ကို တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၈၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် အန်ဟေဇယ်တိုင်း (Ann Hasseltine) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သာသနာပြုရန် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ပ...

သခင်နု/ဦးနု

ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ဦးနုကို ၁၉၀၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်၊ စနေနေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဝါးခယ်မမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဦးစံထွန်းဖြစ်၍ မိခင်မှာ ဒေါ်စောခင် ဖြစ်သည်။ စနေနေ့ဖွားဖြစ်သည့်အလျောက် မိမိကိုယ်ကို "စနေသား" ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး၊ နောင်တွင် သူ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ကိုလည်း "Saturday's Son" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (BA) ရရှိခဲ့သည်။ ဥပဒေပညာကို ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သော်လည်း စာမေးပွဲမဖြေဆိုတော့ဘဲ နိုင်ငံရေးလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝတွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းထက် အသက်ကြီးသော်လည်း နိုင်ငံရေးတွင် အတူတကွ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၅-၃၆ စာသင်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (RUSU) ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး ကိုအောင်ဆန်းက အတွင်းရေးမှူးနှင့် အိုးဝေမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ "Hell Hound at Large" ဆောင်းပါးကိစ္စတွင် ကိုအောင်ဆန်း ကျောင်းထုတ်ခံရသကဲ့သို့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ကိုနုသည်လည်း ကျောင်းအုပ်ကြီးအား ဝေဖန်ပြောဆိုမှုဖြင့် ကျောင်းထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်မှ အစပြု၍ ၁၉၃၆ ကျောင်းသားသပိတ်ကြီး ပေ...

ဦးသန့်

ဦးသန့်ကို ၁၉၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပန်းတနော်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဖခင်မှာ ဦးဖိုးနှစ်ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်နန်းသောင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ပညာတတ် လူလတ်တန်းစား မိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဖခင် ဦးဖိုးနှစ်သည် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်မှ ပညာသင်ကြားခဲ့ဖူးပြီး သူရိယသတင်းစာ တည်ထောင်သူများတွင် ပါဝင်သည်။ ဦးသန့်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက စာဖတ်ဝါသနာပါသည်။ ပန်းတနော် အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာမည့် ဦးနုနှင့် ရင်းနှီးသော သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားသော်လည်း ဖခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် မိသားစုကို စောင့်ရှောက်ရန် ကျောင်းထွက်ခဲ့ရသည်။ ပန်းတနော်သို့ ပြန်လာပြီး ကျောင်းဆရာ လုပ်သည်။ အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ပန်းတနော် အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ကော်မတီတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ ဖိတ်ခေါ်မှုဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်လာသည်။ ပြန်ကြားရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး အတွင်းဝန် စ...